حرکات اصلاحی کلاب فوت (پای چنبری)؛ تمرینهای ساده برای بهبود حرکت پا
🫵🏻 نکته مهم: درمان اصلی کلاب فوت در نوزادان معمولاً با روشهایی مانند روش پونستی (گچگیری اصلاحی و استفاده از بریس) انجام میشود. تمرینات اصلاحی بیشتر برای حفظ دامنه حرکتی، تقویت عضلات و کاهش احتمال برگشت تغییر شکل پس از درمان استفاده میشوند و باید با نظر پزشک یا فیزیوتراپیست انجام شوند.
۱. کشش ملایم مچ پا به سمت بالا (کشش دورسیفلکشن)
هدف: افزایش انعطاف مچ پا و جلوگیری از کوتاهی عضلات پشت ساق
روش انجام:
* کودک را به پشت بخوابانید.
* ساق پا را ثابت نگه دارید.
* کف پا را خیلی آرام به سمت بالا و جلو حرکت دهید (مانند نزدیک کردن پنجه به سمت صورت).
* چند ثانیه نگه دارید و سپس رها کنید.
تعداد پیشنهادی:
۱۰ بار، روزی ۱ تا ۲ مرتبه (طبق توصیه درمانگر)
۲. چرخش آرام کف پا به سمت بیرون
هدف: کمک به اصلاح تمایل پا به داخل
روش انجام:
* مچ پا را با یک دست نگه دارید.
* پنجه پا را به آرامی به سمت بیرون هدایت کنید.
* حرکت نباید همراه با درد یا فشار زیاد باشد.
توجه: این حرکت باید بسیار ملایم باشد و هرگز نباید با زور انجام شود.
۳. بازی با توپ کوچک برای تقویت عضلات پا
هدف: تقویت عضلات کف پا و افزایش کنترل حرکتی
روش انجام:
* یک توپ نرم کوچک زیر کف پا قرار دهید.
* کودک توپ را با کف پا به جلو و عقب حرکت دهد.
* در کودکان بزرگتر میتوان گرفتن توپ با انگشتان پا را نیز تمرین کرد.
۴. تمرین ایستادن و انتقال وزن
هدف: تقویت تعادل و عملکرد طبیعی پا
روش انجام:
* کودک در حالت ایستاده با حمایت والد قرار بگیرد.
* وزن بدن به آرامی از یک پا به پای دیگر منتقل شود.
* اجازه دهید کف پا تا حد امکان صاف روی زمین قرار گیرد.
---
۵. تمرین بالا آمدن روی پنجه پا (در سنین بالاتر)
هدف: تقویت عضلات ساق و کنترل مچ
روش انجام:
* کودک کنار دیوار یا صندلی بایستد.
* به آرامی روی پنجه پا بالا برود.
* چند ثانیه نگه دارد و پایین بیاید.
تعداد: ۵ تا ۱۰ بار در روز، در صورت توانایی کودک.
۶. ماساژ و حرکت دادن انگشتان پا
هدف: افزایش انعطافپذیری و تحریک عضلات کوچک پا
روش انجام:
* انگشتان پا را به آرامی باز و بسته کنید.
* کف پا و اطراف مچ را با فشار ملایم ماساژ دهید.
🫵🏻 نکات مهم هنگام انجام تمرینات
✅ حرکات باید آرام و بدون درد باشند.
✅ تمرین منظم بهتر از انجام زیاد و نامنظم است.
✅ اگر کودک گریه شدید، درد، تورم یا مقاومت زیاد دارد، تمرین را متوقف کنید.
✅ استفاده صحیح از بریس بعد از اصلاح پا نقش بسیار مهمی در جلوگیری از برگشت کلاب فوت دارد.
✅ برنامه تمرینی باید متناسب با سن کودک، شدت بیماری و مرحله درمان تنظیم شود.
✅ چه زمانی تمرین را متوقف کنیم و به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر موارد زیر دیده شد، بهتر است کودک توسط متخصص بررسی شود:
* برگشت دوباره چرخش پا به داخل
* کاهش حرکت مچ پا
* درد یا تورم
* مشکل در راه رفتن
* ایجاد زخم یا فشار ناشی از کفش و بریس
✅ جمعبندی ساده:
حرکات اصلاحی کلاب فوت شامل کشش مچ پا، حرکت دادن پا به سمت بیرون، تقویت عضلات کف پا، تمرین تعادل و تمرینات عملکردی است. این تمرینها در کنار درمان اصلی میتوانند به حفظ نتیجه درمان و بهتر شدن عملکرد پا کمک کنند. مطالعات نیز نشان دادهاند برنامههای فیزیوتراپی مرحلهای پس از درمان پونستی میتوانند دامنه حرکتی مچ و عملکرد پا را بهبود دهند.